بررسی میزان آگاهی و استفاده معلمان دوره ‏های ابتدائی و راهنمائی از الگو های نوین تدریس

 الگو های تدریس جزء مهارت های فنی و حرفه ای معلمان محسوب می شود و هنر معلم در کیفیت انتخاب و اجرای آنهاست . از آنجا که اطلاعات و توانایی های افراد متفاوت است ، نحوه یادگیری و چگونگی آموزش نیز متفاوت خواهد بود . به این سبب ، معلمان باید به الگو های نوین تدریس مجهز باشند تا بتوانند بر اساس توانایی فراگیرندگان خود ، تدریس مطلوبی را ارائه دهند . امروزه الگو های جدید تدریسی که بتوانند فعالیتهای دانش آموزان را تقویت و یادگیری را به یک جریان دو سویه تبدیل کنند ، از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشند . ولی


بررسی میزان آگاهی و استفاده معلمان دوره ‏های ابتدائی و راهنمائی از الگو های نوین تدریس

 الگو های تدریس جزء مهارت های فنی و حرفه ای معلمان محسوب می شود و هنر معلم در کیفیت انتخاب و اجرای آنهاست . از آنجا که اطلاعات و توانایی های افراد متفاوت است ، نحوه یادگیری و چگونگی آموزش نیز متفاوت خواهد بود . به این سبب ، معلمان باید به الگو های نوین تدریس مجهز باشند تا بتوانند بر اساس توانایی فراگیرندگان خود ، تدریس مطلوبی را ارائه دهند . امروزه الگو های جدید تدریسی که بتوانند فعالیتهای دانش آموزان را تقویت و یادگیری را به یک جریان دو سویه تبدیل کنند ، از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشند . ولی متاسفانه امروزه اغلب فرآیند های آموزشی ، آثار و اهداف مورد نظر  یادگیری را بدست نمی آورند و کلاس محل تکثیر دانش و اطلاعات می شود و معلم می کوشد کلیه مفاهیم را در ذهن دانش آموز انبار کند و خلاقیت ، نوآوری و رشد و توسعه استعداد های آنان را نادیده بگیرد که چنین یادگیری نیز پایدار نخواهد ماند (فضلی خانی, 1378 ) .

 

بنابراین با توجه به اهمیت کاربرد الگوهای نوین تدریس توسط معلمان ، محقق از بین انواع الگوها ، چهار مورد را انتخاب کرده که معلمان دوره ابتدایی و راهنمایی آموزشهای مناسب را در زمینه کاربرد آن  الگو ها دیده اند .

 

فرضیه‏ های پژوهش

 

1ـ معلمان دوره ابتدایی به چه میزان از الگوهای تدریس یاران در یادگیری , ایفای نقش ـ استقرایی و دریافت مفهوم آگاهی دارند ؟

 

2ـ معلمان دوره راهنمایی به چه میزان از الگو های تدریس یاران در  یادگیری  , ایفای نقش ـ  استقرایی و دریافت مفهوم آگاهی دارند ؟

 

3ـ بین دوره تحصیلی و میزان آگاهی معلمان از دو خانواده الگو های نوین تدریس تفاوت وجود دارد .

 

4 ـ بین مدرک  تحصیلی و میزان آگاهی معلمان از دو خانواده الگو های نوین تدریس تفاوت وجود دارد .

 

5 ـ بین سنوات تدریس  و میزان آگاهی معلمان از دو خانواده الگو های نوین تدریس تفاوت وجود دارد .

 

6ـ بین معلمان زن و مرد از نظر  میزان آنها  از دو خانواده الگو های نوین تدریس تفاوت وجود دارد .

 

7ـ معلمان دوره ابتدایی بیشتر از کدامیک  از الگوهای تدریس یاران در یادگیری  ,  ایفای نقش ـ  استقرایی و دریافت مفهوم در فرایند تدریس استفاده می کنند ؟

 

8 ـ معلمان دوره راهنمایی بیشتر از کدامیک  از الگوهای تدریس یاران در یادگیری  ,  ایفای

نقش ـ  استقرایی و دریافت مفهوم در فرایند تدریس استفاده می کنند ؟

 

9ـ بین دوره تحصیلی و میزان استفاده  معلمان از دو خانواده الگو های نوین تدریس تفاوت وجود دارد .

 

10ـ بین مدرک  تحصیلی و میزان استفاده معلمان از دو خانواده الگو های نوین تدریس تفاوت وجود دارد .

 

11ـ بین سنوالات تدریس  و میزان استفاده معلمان از دو خانواده الگو های نوین تدریس تفاوت وجود دارد .

 

12ـ بین  معلمان زن و مرد از نظر میزان استفاده آنها از دو خانواده الگو های نوین تدریس تفاوت وجود دارد .

 

متغیرهای پژوهش

 

برخی از متغیرها عبارتند از : میزان آگاهی معلمان , میزان استفاده معلمان , الگوی تدریس , یاران در یادگیری , ایفای نقش , استقرائی و دریافت مفهوم , دوره تحصیلی , مدرک تحصیلی , سنوات تدریس و جنسیت.

 

جامعه و نمونه  آماری و روش نمونه گیری

 

جامعه آماری مورد بررسی تعداد 1089 معلم دوره ابتدایی و راهنمایی شهرستان شهرضا می‏باشد. در این تحقیق از روش نمونه گیری طبقه ای به نسبت حجم استفاده شده که شامل 20 درصد کل معلمان هر دوره  با توجه به مدرک تحصیلی آنها می باشد که شامل 217 معلم (117 معلم ابتدایی  ـ 100معلم راهنمایی ) است . این تعداد از معلمان به صورت تصادفی انتخاب و پرسشنامه و میزان آگاهی به تفکیک دوره  و مدرک بین آنها توزیع شده است . از حجم نمونه انتخاب شده نمونه دیگر برای مشاهده تدریس انتخاب که 20 درصد  حجم نمونه را تشکیل داده که شامل 43 معلم (23 معلم ابتدایی  ـ  20 معلم راهنمایی) می باشد . تدریس این تعداد نیز توسط یک مشاهده گر بصورت مستقیم مورد مشاهده قرار گرفته است .

 

ابزارهای اندازه گیری

 

در این پژوهش جهت جمع آوری اطلاعات از چهار نوع لیست و پرسشنامه استفاده شده است . جهت گرد آوری مربوط به استفاده معلمان از الگو های نوین تدریس (یاران در یادگیری ـ  دریافت مفهوم ـ  ایفای نقش ـ   استقرایی )از مشاهده مستقیم و عینی تدریس معلمان و تکمیل چک لیست مربوط به هر نوع الگوی تدریس استفاده شده است . جهت سنجش میزان آگاهی معلمان  از الگوهای نوین تدریس از پرسشنامه پژوهشگر ساخته که بر اساس مراحل تدریس و محتوای هر الگو تنظیم شده استفاده گردیده که تعداد سوالات 20 پرسش می باشد .در این تحقیق چون سئوالهای  پرسشنامه معرف اطلاعات و مهارتهای ویژه ای از دبیران است که محقق قصد اندازه گیری آنها را دارد پرسشنامه دارای روایی محتوایی می باشد .چک لیستهای الگوی تدریس نیز بر اساس مراحل تفضیلی هر یک از الگوها و طبق متون تخصصی توسط پژوهشگر تهیه گردید و سپس نظرات کارشناسان و متخصصان را جویا شده ، بنابراین چک لیستها دارای روایی محتوائی است  .

 

روش پژوهش

 

روش پژوهش در این تحقیق توصیفی ،پیمایشی می باشد .

 

بخشی از یافته های پژوهش

 

·        نتایج نشان داد میزان آگاهی معلمان دوره ابتدایی و راهنمایی از الگوهای نوین تدریس کمتر از سطح متوسط بوده است .

 

·        همچنین بین  میزان آگاهی معلمین مرد و زن در دوره  ابتدایی  و راهنمایی تفاوت وجود ندارد .

 

·        بین  میزان آگاهی معلمین بر حسب تحصیلات آنها تفاوت وجود دارد. به عبارت دیگر معلمین دارای مدرک تحصیلی لیسانس بیشتر از الگو های نوین تدریس آگاهی دارند .

 

·        بین  میزان آگاهی معلمین بر حسب سنوات خدمت در خصوص الگوی استقرایی  تفاوت

معنی دار وجود دارد.

 

·        معلمان دوره ابتدایی و راهنمایی از الگوهای یاران در یادگیری ، دریافت مفهوم ، ایفای نقش و استقرایی به یک اندازه استفاده نمی کنند .

 

·        بیشترین الگوی مورد استفاده آنها الگوی دریافت مفهوم و یاران در یادگیری و کمترین الگوی مورد استفاده الگو ایفای نقش و استقرایی بوده است .

 

بخشی از پیشنهادها

 

·        با توجه به این که الگوهای نوین تدریس امروزه بعنوان الگوهای موفقیت آمیز شناخته شده به معلمان توصیه می شود همواره از این الگوها در تدریس خود بهره گیرند .

 

·        به مراکز آموزش نیروی انسانی پیشنهاد می شود دوره های کوتاه مدت کار آموزی الگو های نوین تدریس  را با تاکید بر الگو های تدریس  فعال ارائه دهند .

 

·        از آنجا که معلمان راهنما در دوره ابتدایی و راهنمایی نقش مهمی دارند . ضروری است ، از طریق کارشناسی آموزش ابتدایی  و راهنمایی ، یک دوره  کار آموزی برای آنها تدارک شود تا نظارت آموزشی خود را بر اساس الگوهای نوین تدریس اعمال کنند .

 

·        ما به منظور ایجاد تعامل دانش آموزان و معلم در کلاس ، ضروری است اطلاع لازم در جهت شناخت دانش آموز از نقش خویش و تحریک لازم در کلاس به او داده شود . زیرا هر چه مشارکت دانش آموز بیشتر باشد ، امر یادگیری بهتر صورت می گیرد .http://trc.isfedu.org/

 

پژوهشگر : شهرام اسدی  ، ناظر : مهدی اسحاقیان در شهرستان شهرضا سال تحصیلی 81 ـ80