روش تدریس آزمایشگاهی

 

روش تدریس آزمایشگاهی از سالیان پیش در آموزش علوم تجربی مورد استفاده بوده است . در سالهای اخیر با توجه به اثرگذاری آن در آموزش غیر از علوم تجربی بکار برده شده است . استفاده از ابزارها و مواد آموزشی در آموزش بهداشت و تربیت بدنی ، شکلی از تدریس آزمایشگاهی است . برای متخصصان علوم تحربی و ریاضی دانان ، خانه های ریاضیات و علوم اجتماعی آزمایشگاهی مطلوبی هستند که در آن مطالعه کرد و هرآنچه می خواهند می توانند حفظ و نگهداری کنند ، گاه محیط های منطقه یا ناحیه ای را می توان آزمایشگاه بزرگی در نظر آورد که بتوان بطور عملی از آن تجربیاتی اخذ کرد .


روش تدریس آزمایشگاهی

 

روش تدریس آزمایشگاهی از سالیان پیش در آموزش علوم تجربی مورد استفاده بوده است . در سالهای اخیر با توجه به اثرگذاری آن در آموزش غیر از علوم تجربی بکار برده شده است . استفاده از ابزارها و مواد آموزشی در آموزش بهداشت و تربیت بدنی ، شکلی از تدریس آزمایشگاهی است . برای متخصصان علوم تحربی و ریاضی دانان ، خانه های ریاضیات و علوم اجتماعی آزمایشگاهی مطلوبی هستند که در آن مطالعه کرد و هرآنچه می خواهند می توانند حفظ و نگهداری کنند ، گاه محیط های منطقه یا ناحیه ای را می توان آزمایشگاه بزرگی در نظر آورد که بتوان بطور عملی از آن تجربیاتی اخذ کرد .

 

در تدریس زبان و نیز ادبیات و نمایش نیز از آزمایشگاه های زبان از نوار کاست و ویدئو و ضبط به صورت موثر ی در یادگیری بهره گرفته می شود .

 

یکی از خصوصیت های عام تدریس آزمایشگاهی این است که مرز ساختگی بین کلاس و آزمایشگاه و ذهن و عمل را بر هم می زند .

 

  می توان هدف از روش تدریس آزمایشگاهی را کمک به نمایان شدن خصیصه های رویدادها و مواد ، تجزیه و تحلیل و ترکیب ارزشیابی و بازسازی رخدادها و مواد و روابط دانست .

 

آزمایشگاه مکان مناسبی است که درآن مهارتهای یادگیری اکتشافی ، حل مسئله و کاوشگری آموخته می شود . این روش ا می توان با روش های تدریس ، نظیر تفحص گروهی ، کاوشگری و ... ادغام کرد .

 

مفاهیم اساسی روش تدریس آزمایشگاهی :

آنچه این روش را از بقیه روش ها متمایز می سازد وجود آزمایشگاه بوده است . آزمایشگاه مکانی است که یادگیرندگان با هدایت ها و رهنمودهای معلم به کشف حقایق ، رابطه ها و علتها و ... می پردازند . از مفاهیم عمده ای که در روش تدریس از طریق دست ورزی موادو وسایل و تجزیه و تحلیل در هم آمیختن روابط و ... به دست می آورد. اطلاعات را معلم در اختیار یاد گیرنده نمی گذارند بلکه خود وی آن را می یابد .

« کاربست مهارتهای فرآیندی » هم از مفاهیمی است که در روش تدریس آزمایشگاهی نقش محوری دارد . مهارتهای فرآیندی ، آن دسته از واکنش های ذهنی هستند که زمینه های اندیشیدن را برای هر کسی به ویژه برای یادگیرندگان فراهم می آورد .

 

مراحل اجرای روش تدریس آزمایشگاهی

 

                الف) مرحله آماده سازی[1]     ب)مرحله زنگ کار[2]      ج) مرحله جمع بندی [3]

 

* مرحله آماده سازی :

 

در این مرحله که پیش از کار در آزمایشگاه است ، معلم درباره آنچه آزمایش خواهد شد ، یا آنچه مورد کاووش قرار خواهد گرفت تصمیم می گیرد . و اگر نیاز باشد معلم جزوه یا دستورالعمل های کار را برای راهنمای دانش آموزان آماده کنند .

 

* مرحله زنگ کار :

 

در این مرحله دانش آموزان به صورت فردی یا گروهی به جست و جوی  راه حل های مسئله داده شده می پردازند ـ دانش آموزان می توانند هر کدام به یک مسئله یا به یک مسئله بپردازند . آنچه در این میان حائز اهمیت است این که ، هر کدام از دانش آموزان باید به صورت فعالانه به آزمایش ، تفکر انتقادی ، برنامه ریزی و جستجوی پاسخ اقدام کنند . در ضمن کار ، معلم باید به افراد و گروه ها سرکشی کند و آنان را هدایت و راهنمایی کند .

 

* جمع بندی :

 

  در این مرحله ، دانش آموزان درباره اطلاعات به دست آمده از جستجو و کاوشهای متعدد و آزمایش ها به بحث می نشینند و معلم تلاش می کند تا دانش آموزان را برای گرفتن یک نتیجه رهنمون کند و در این مرحله معلم دست به سنجش می زند و میزان دانش و مهارت بدست آمده را اندازه گیری می کند .

 

روش تدریس تحقیق ( کاوشگری )

 

از تفکر و اندیشه های نوین در زمینه ( آموزش ) موضوع های درسی متعدد این است که دانش آموزان می توانند روش ویژه تحقیق هر درس را فرا گیرند . به عبارت دیگر ، برای هر موضوع درسی روش یا روش پژوهشی خاصی وجود دارد . برای یادگیری شیوه تحقیق ، فرا گیرندگان باید مهارتها و توانمندی هایی را در زمینه جستجوی اطلاعات و آماده سازی اطلاعات به دست آورند و تا حدودی اصول مربوط به منطق و علت و معلول را در یابند . هدف نهایی از به کار گیری این روش ، پرورش فراگیرندگان محقق و متکی به خود است .

 

نظریه پرداز اصلی این روش ریچارد ساچمن است . از دیدگاه او و همکارانش هدف اصلی این الگو تقویت فرآیندهای تفکر استقرایی و استدلال علمی است . شیوه تحقیق سبب افزایش درک و فهم علوم ، تفکر خلاق و مهارتهای کسب و تجزیه و تحلیل اطلاعات می شود .

 

  بر اساس باور برونر ، تابا ، آزوبل و ساچمن انسان ها بطور طبیعی محقق و پژوهشگرند .