فراشناخت ازدیدگاه علمای تعلیم وتربیت

1- آرتور،ل،کوستاو می نویسد“اگر بتوانید ازوجود یک گفت و گوی درونی درذهن خود آگاه شوید واگر بتوانید فرایندهای تصمیم گیری وحل مسئله رابشناسید،فراشناخت  را تجربه کرده اید.“

 


 

 

فراشناخت ازدیدگاه علمای تعلیم وتربیت

1- آرتور،ل،کوستاو می نویسد“اگر بتوانید ازوجود یک گفت و گوی درونی درذهن خود آگاه شوید واگر بتوانید فرایندهای تصمیم گیری وحل مسئله رابشناسید،فراشناخت  را تجربه کرده اید.“

2- برونر براین باور است که دردرون انسان ابزارها یاکارافزار هایی برای استدلال واندیشیدن وجود دارد.

3- فلاول می گوید”فراشناخت دانش فرد درباره ی فرایند های شناختی خوداست ودربرگیرنده ی به عمل درآوردن،منظم کردن وهماهنگ کردن مجموعه ی این فرایندهاست.

آموزش فراشناختی

در ادبیات روان شناسی، شناخت را معمولا˝ مترادف با تفکر می آورند. بنابراین، فراشناخت را می توان آگاهی بر جریان تفکر و کنترل و هدایت آن هم تعریف کرد. جریان شناخت در نظریه روان شناسی شناخت انسان را عبارت ازدریافت، پردازش، نگهداری و انتقال اطلاعات می دانند.

برای شاگردانی که دچار کم ­توانی یادگیری یا اختلال توجه هستند نیز یادگیری این مهارتها کمک بزرگی خواهد بود .

فراشناخت فعالیتی است که کنش های مربوط به چهار عنصر یادشده را در برمی گیرد و بر آنها نظارت دارد.
معلمان در مدارس باید ابتدا دانش آموزان را به روش دریافت،پردازش و نگهداری و انتقال درست اطلاعات فراخوانند و سپس آنها را ترغیب کنند تا جریان فعالیت های ذهنی را که انجام می دهند، مورد بازنگری و اصلاح قرار دهند.

هدف:
هدف اساسی نظریه فرا شناخت کمک به دانش آموز برای اندیشیدن و پرورش مهارت فکر کردن است.

هدف دیگر آموزش فراشناخت، پرورش مهارت های انتقال یادگرفته ها در موقعیت های متعدد است.
راهبردهای فرا شناخت دارای اهمیت فوق العاده است، و در آموزش دروس متعدد از آنان بهره گرفته می -شود. راهبردهای فرا شناختی، نیازهای یادگیری فراگیران را برطرف می سازد. راهبردها آن دسته از فعالیت های ذهنی و عملی هستند که راه رسیدن به هدف ها را هموار می سازند.

 

 

نمونه ای ازراهبرد های فراشناختی عبارت است از:

الف - براساس یک سلسله رخدادها نمایشنامه ی ساده ای بنویسد.........           

شرح راهبرد این است که دانش آموزبر اساس موضوعات دروس تاریخ وادبیات فارسی نمایش نامه ای را تنظیم مکند.

ب - رابطه یاد گرفته های جدید را با پیش دانسته های خود بیابد.......      

شرح راهبرد اینکه دردرس ریاضی دانش آموزتوانایی خود درحل یک مسئله رادر پیش دانسته خود می یابد ودر عملیات تقسیم کردن دانش آموز پی می برد که پیش تر تفریق وضرب را فرا گرفته است.

ج - مراحل انجام دادن وحل مسئله را می داند..........

شرح راهبرد اینکه دانش آموزگام هایی را که برای حل مسئله بر می دارد تشریح می کند.(در درس ریاضی عملیات توان ودردروس علوم انسانی روش حل مسئله جان دیویی)

نمونه ای از تدریس بر اساس فراشناخت

میکروب ها (آغازیان ساده(

هدف کلی: آشنایی با طبقه بندی جانداران ذره بینی، صفات عمومی و ساختمانی آنها و اثراتی که در زندگی ما دارد

مراحل اجرای الگو

مرحله نخست: آماده سازی

 درمرحله آماه سازی معلم تلاش می کند تا دانش آموزان را ترغیب کنند 3 دسته فعالیت راانجام دهند.

- تصمیم گیری درباره هدف

- پیش بینی روش حل مسئله و انتخاب راهبرد

- بررسی دانش پیشین مورد نیاز

با استفاده از تصویر توجیهی برای به دست آوردن تعریف میکروب و در صورت وجود میکروسکوپ مشاهده باکتری ها و میکروب ها و مطالعه کتاب و مشاهده تصاویر کتاب و مقایسه آنها با باکتری ها و میکروب ها درزیرمیکروسکوپ.

مرحله دوم: نظم دهی

مرحله بروز دادن فعالیت های ذهنی ارزشیابی ازخود، هم از نظر فعالیت های فکری و هم از نظر فعالیت علمی است، فعالیت های فکری مربوط به یافتن راه حل ها و گزینش شیوه کار و شکل دادن نگرش خاص به موضوع و بررسی پیش نیازها است.

تهیه نقاشی و کلاژ برای نشان دادن نوع باکتری و از طریق آن نوع بیماری و انجام آزمایش کشف میکروب، مقایسه باکتری ها و میکروب ها و در جستجوی تعاریف برای میکروب ها و ویروس ها.

مرحله سوم: ارزشیابی

معلم دانش آموزان را وادار می کند تا درباره ی یادگرفته های خود قضاوت کنند و از آنان خواسته می شود عملکرد خود را ارزشیابی کنند.

دانش آموزان: برای فعالیت های مفید و مضر باکتریها چند مثال می آورند :

- تفاوت ساختمان باکتری و ویروس را شرح می دهند وخصوصیات هر یک را از نظر ساختار و فعالیت حیاتی شرح می دهند.

- آزمایشی برای کشف میکروب ها طراحی می کنند.

- طرز تولید مثل باکتری ها و ویروس ها را با رسم شکل نشان می دهند.

- نمونه هایی از آغازیان را جمع آوری و مشاهده می کنند.