یکی از کارهایی که آموزگار عزیز در کلاس درس انجام می دهند ( که البته در مورد همکاران خانم بیشتر صادق است) تزیین کلاس درس است. این کلاس آرایی تا آنجا گسترش یافته که تبدیل به یک رقابت کاذب شده و معیاری بر " بهتر بودن " و " فعال بودن" شده است. گاهی


برخی از آموزگاران به دلیل شادابتر کردن فضای کلاسی اقدام به تزیین کلاس می کنند. گاهی نیز برای آنکه از جرگه رقابت با دیگران عقب نمانند و همچنین به دلیل قضاوتهای اولیا و مدیر آموزشگاه و حتی بازرسین اداری، مبادرت به زیباسازی کلاس خود می کنند.
چنانچه آموزگاران به دلیل اخیر اقدام به فعالیت نمایند؛ کاری بسیار بیهوده انجام می دهند. چنانچه به منظور شادابی کلاس دست به تزیین می زنند بهتر است به صورت هدفمند اقدام به این فعالیت کنند.
نگاهی گذرا به تزئینات ارائه شده حاکی از آن است که غالبا بسیاری از تزئینات ارائه شده صرفا در جهت زیباسازی محیطی و بصری بوده و به جنبه هدف کمتر توجه شده است.

 چنانچه بخواهیم نوع تزئینات را دسته بندی کنیم به دو گروه عمده تقسیم می شود. گروهی با کمک بنر یک تصویر زیبا و یا برترین های کلاسی را نصب می کنند و گروه دیگر نیز با خلاقیت های فردی خود طرح‌هایی کلاس خود را با کاغذهای رنگی می سازند.

 شاید شکل کلاس و فرسوده بودن مدرسه، آموزگاران را مجاب به تزریق روحیه به دانش آموزان (از طریق تزیین کلاس) کرده باشد ؛اما آیا واقعا این فعالیت به شکل اصولی انجام می گیرد؟ برای پاسخ به این سوال می توان از تجارب دیگر کشورها کمک گرفت.

 در بسیاری از کشورها که در مدیریت آموزش و پرورش صاحب سبک هستند نما و وسعت ، مصالح و موقعیت مکانی مدرسه مورد توجه قرار می گیرد . شکل ظاهری کلاس نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ اساسا مدرسه را متناسب با نیازهای دانش آموزان طراحی می کنند. این در حالیست که در ایران بین یک ساختمان اداری و یک مدرسه تفاوت قابل ملاحظه ای وجود ندارد! برای آنکه با ویژگی ساخت یک مدرسه در دیگر کشورها آشنا شوید به استاندار  زیر ( که البته بسیار خلاصه شده است )  توجه کنید.

 فضاهای آموزشی شامل:

    کلاس های درس

    کارگاه

    آزمایشگاه

    سالن سخنرانی یا همایش

    کتابخانه

    سالن سمعی و بصری

    سالن امتحانات

 

فضاهای رفاهی خدماتی شامل:

     سرویس های بهداشتی

    سلف سرویس

    انباری و موتورخانه

    زمین و سالن ورزشی

    زمین های بازی

    محوطه

 

فضاهای ادرای شامل:

     اتاق های اداری

    مدیریت و معاونین

    آرشیو و بایگانی

    اتاق های مشاوره تحصیلی

    اتاق اساتید و معلمان

    اتاق جلسات

    بخش سرایداری و نگهداری

 همانطورکه اشاره شد فضای آموزشی در کشورهای پیشرفته مهم تلقی شده و برای افزایش جذابیت مدارس اقدامات مختلفی در حوزه طراحی و ساخت مدرسه و استفاده از ابزار و امکانات کمک آموزشی و همچنین روشهای فعالانه تدریس بهره گرفته شده است.  اغلب کلاس های درس این کشورها ( در حوزه آموزش ابتدایی ) به منظور فعالیت های گروهی طراحی شده اند. به همین دلیل از نیمکت هایی بهره برده اند که قابلیت انجام فعالیت های گروهی را دارا می باشد. از طرفی اتفاع آن و همچنین جنس آن نیز، بسیار مورد توجه قرار می گیرد. انواع مختلفی از وسایل نظیر رایانه ، لوح های آموزشی ، تخته هوشمند ، وسایل آزمایشگاهی ، کتابخانه ، پوشه های دانش آموزیان و بسیاری از وسایل دیگر وجود دارد. برای آنکه بتوانید راحت تر مقایسه را انجام دهید به تصاویری که در ادامه خواهد آمد توجه کنید.

 بنابر آنچه بیان شد می توان  چنین نتیجه گرفت که  کشورهای پیشرفته، مدرسه را مبتنی بر نیاز دانش آموزان ( بازی و آموزش ) می سازند و  فضای کلاسی را  با در نظر گرفتن استاندارهای متعدد و با نحوه چیدمان صندلی ( که غالبا به شکل گروهی است ) ، ابزارهای آموزشی و همچنین به کمک رنگ آمیزی مناسب کلاس را تزیین می کنند. اما متاسفانه در ایران فضای آموزشی تفاوت چندانی با یک فضای اداری ندارد. این فضا نیازهای دانش اموزان ( مخصوصا کودکان دبستانی ) را برآورده نمی کند. اوضاع تا به آن اندازه نابه سامان است که حتی در اکثریت مدارس در ایران فضایی برای نشستن و استراحت دانش آموزان در حیاط مدرسه در نظر گرفته نشده است! در بسیاری از مدارس کشور ( که عمدتا فرسوده نیز هستند) فضای داخلی کلاس نیز مبتنی بر استاندارهای جهانی نیست. در این کلاس ها فعالیت های گروهی به سختی صورت می گیرد. نیمکت های موجود نیز علاوه بر اینکه برای این فعالیت ها مناسب نیستند، به دلیل ارتفاع و جنس نامناسب سبب اختلال در وضعیت جسمانی کودکان و ... می شود. دانش آموزان در طول مدت سال تحصیلی در یک کلاس مشغول به تحصیل هستند ؛ این درحالی ست که در اکثر کشورهای پیشرفته، دانش آموزان برای آموزش درس های مختلف به کلاس های مختلف می روند. طبیعی است که فضاسازی کلاس درس تاریخ با فضای کلاس آموزش نقاشی و موسیقی بسیار متفاوت است. به دلیل عدم توجه به اصول مدرسه سازی ، آموزگاران محترم در ایران بجای تمام این اصول و رفع کاستی های موجود اقدام به نصب بنر و یا کارهای دستی و خلاقانه خود می کنند. هرچند این فعالیت به هیچ عنوان نمی تواند تمام این ضعف ها را پوشش دهد اما این تلاش نیز قابل تقدیر است.

 نویسنده : محمدرضا صفا / کارشناسی آموزش ابتدایی